EGZEKUCJA ALIMENTÓW Z PERSPEKTYWY ZOBOWIĄZANEGO DO ICH UISZCZANIA

WSPÓLNOŚĆ USTAWOWA MAŁŻEŃSKA A KONKUBINAT
8 marca 2015
KIEDY MOŻNA DOCHODZIĆ USTANOWIENIA ROZDZIELNOŚCI MAJĄTKOWEJ Z DATĄ WSTECZNĄ?
23 marca 2015
Show all

W sprawach rozwodowych bardzo często najzacieklejszy bój między małżonkami rozgrywa się o wysokość alimentów na ich wspólne małoletnie dzieci, którymi zostanie obciążony jeden z małżonków w wyroku rozwodowym. Podstawową funkcją i zadaniem alimentów jest zapewnienie uprawnionemu do ich otrzymywania niezbędnych i koniecznych środków, które zaspokoją jego potrzeby materialne. Alimenty stanowią zatem szczególne świadczenie i z tego względu ustawodawca uregulował je w sposób nieco odmienny, bardziej uprzywilejowany, w stosunku do innych zobowiązań.

            Na początku należy podkreślić, iż nałożenie obowiązku dotyczącego płacenia alimentów może nastąpić nieco wcześniej niż w wyroku rozwodowym, gdyż na czas rozwodu sąd, po wniesieniu przez uprawnionego stosownego wniosku w tym zakresie, może zabezpieczyć roszczenie alimentacyjne. W postanowieniu zabezpieczającym alimenty, sąd zobowiązuje jednego z małżonków do przekazywania comiesięcznie drugiemu małżonkowi, pod którego stałą opieką przez czas rozwodu mają pozostać dzieci, określonej kwoty tytułem alimentów, która ma zaspokajać potrzeby materialne małoletnich. Często zdarza się również, iż sąd udziela zabezpieczenia nie tylko od dnia wydania postanowienia o jego udzieleniu, ale również z mocą wsteczną, od dnia wniesienia wniosku o jego wydanie. W efekcie zobowiązany już na dzień wydania postanowienia ma do pokrycia pewną „zaległość”, najczęściej za 3-6 miesięcy, jeżeli wniosek o zabezpieczenie wpłynął razem z powództwem rozwodowym.

Zobacz także:

O co pyta sąd na sprawie o alimenty

W jakiej wysokości alimenty? Czyli ile na dziecko po rozwodzie ?

            Pierwszym przywilejem związanym z dochodzeniem roszczeń z tytułu alimentów jest wykonalność postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Zasadą w postępowaniu cywilnym jest, iż egzekucję roszczenia prowadzić można na podstawie tytułu wykonawczego, czyli tytułu egzekucyjnego, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. W przypadku alimentów, postanowienie o zabezpieczeniu zaopatrywane jest w klauzulę wykonalności przez sąd z urzędu, co pozwala na skuteczną egzekucję komorniczą praktycznie natychmiast po wydaniu przez sąd postanowienia. Oczywiście często budzi to wiele kontrowersji, przede wszystkim dlatego, iż przeciwko dłużnikowi może być prowadzona skuteczna egzekucja pomimo, iż samo postanowienie sądu poddane zostało kontroli instancyjnej. Jeżeli zatem w wyniku zażalenia sąd apelacyjny uchyli postanowienie sądu pierwszej instancji, dłużnik zmuszony jest do dochodzenia zwrotu nienależnie wyegzekwowanego świadczenia od wierzyciela.

            Kolejnym przywilejem związanym z roszczeniem alimentacyjnym jest brak konieczności wskazania przez wierzyciela komornikowi na jakim majątku dłużnika ma dokonać zajęcia. Kierując wniosek o wszczęcie egzekucji, nie ma obowiązku wskazywać sposobu egzekucji, ani majątku dłużnika, z którego ma być prowadzona. W takim wypadku uważa się, że wniosek dotyczy wszystkich dopuszczalnych sposobów egzekucji, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości. Komornik zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dochodzenie w celu ustalenia zarobków i stanu majątkowego dłużnika oraz jego miejsca zamieszkania, a w razie konieczności, może skorzystać w tym zakresie z pomocy policji. Z punktu widzenia wierzyciela jest to bardzo wygodne, gdyż nie ponosi on żadnej odpowiedzialności za wskazanie przedmiotu egzekucji.

            Inaczej, w stosunku do egzekucji innych świadczeń, kształtują się też kwoty wolne od zajęcia. Jednymi z najpopularniejszych form egzekucji są zajęcie wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności na rachunku bankowym.

            W przypadku wynagrodzenia za pracę limity zajęcia egzekucyjnego określają przepisy kodeksu pracy. Generalną zasadą jest, iż wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Niestety, dotyczy to potrąceń sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne. W przypadku tych ostatnich zajęciu podlega 3/5 wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy, czyli 60% wynagrodzenia netto.

            Co więcej, egzekucji świadczeń alimentacyjnych nie dotyczą też niektóre zwolnienia, na przykład dotyczące sum przyznanych przez Skarb Państwa na specjalne cele, w tym stypendia, które mogą być w tym przypadku zajęte do wysokości 3/5.

            Egzekucja świadczeń alimentacyjnych inaczej też kształtuje się sytuację dłużnika w przypadku zajęcia środków na rachunku bankowym. Generalną zasadą jest, iż wolne od zajęcia są środki w wysokości trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Oznacza to, iż wolna od zajęcia pozostaje kwota około 12 tysięcy złotych. Niestety, w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych, powyższa, generalna reguła nie znajduje zastosowania.

            Wskazane powyżej uprzywilejowanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych, w połączeniu z wydawaniem przez sąd postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia od daty wniesienia wniosku, stanowi największą niedogodność dla dłużnika. Niczym nadzwyczajnym jest bowiem sytuacja, w której jednocześnie zajęte zostaje wynagrodzenie dłużnika, z którego pracodawca dokonuje potrącenia 3/5 jego wartości oraz konto bankowe, na które wpływa pozostała po potrąceniu część wynagrodzenia. W efekcie takiego zajęcia dłużnik zostaje pozbawiony wszelkich środków do życia. Pamiętać trzeba bowiem, iż o ile kwota zabezpieczenia co do zasady nie stanowi zwykle nadmiernego obciążenia dłużnika w rozliczeniu miesięcznym, o tyle egzekucja należności wstecz powoduje już całkowite zablokowanie możliwości wypłaty jakichkolwiek środków.

            Warto podkreślić, iż społeczne przekonanie o konieczności wniesienia skargi na działanie komornika nie znajdzie w większości przypadków uzasadnienia. Uwypuklić trzeba bowiem, iż skarga taka przysługuje na czynności komornika niezgodne z prawem. Tymczasem równoczesne zajęcie wynagrodzenia oraz konta bankowego nie stanowi czynności niezgodnej z prawem. Zaskarżenie nie wpłynie zatem w żaden sposób na prowadzoną egzekucję.

            Podobnie rzecz ma się w przypadku kwestionowania przez dłużnika wysokości roszczenia. Może się bowiem zdarzyć, iż w okresie od dnia złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji, do dnia zajęcia przez komornika mienia dłużnika, część lub całość roszczenia została spełniona. Komornik jednak dochodził będzie takiej kwoty, jaka wskazana mu została we wniosku przez wierzyciela. W takiej sytuacji można skontaktować się z komornikiem i przedstawić mu dowody spełnienia roszczenia. Komornik skontaktuje się wtedy z wierzycielem by potwierdzić, iż egzekwowane roszczenie należy obniżyć o wartość spełnienia. Można też skontaktować się bezpośrednio z wierzycielem i zażądać skorygowania wysokości egzekwowanej kwoty.

            Przede wszystkim jednak, w przypadku gdy dłużnik przeczy zasadności roszczenia, spełnił je do czasu wszczęcia egzekucji lub też zobowiązanie to z innego powodu wygasło, powinien jak najszybciej wystąpić z powództwem przeciwegzekucyjnym i zażądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w całości lub w części. Jest to najskuteczniejsza formy ochrony w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych.

 
Adwokat Paweł Borowski
Adwokat Paweł Borowski
Prowadzi kancelarię adwokacką we Wrocławiu. Specjalizuje się w sprawach o rozwód, podział majątku, alimenty ( sprawy rodzinne ) a także w sprawach spadkowych o zachowek, dział spadku, stwierdzenie nabycia spadku.

Komentarze są wyłączone.