KIEDY MOŻNA DOCHODZIĆ USTANOWIENIA ROZDZIELNOŚCI MAJĄTKOWEJ Z DATĄ WSTECZNĄ?

EGZEKUCJA ALIMENTÓW Z PERSPEKTYWY ZOBOWIĄZANEGO DO ICH UISZCZANIA
16 marca 2015
KIEDY SĄD NIE USTANOWI ROZDZIELNOŚCI MAJĄTKOWEJ MIĘDZY MAŁŻONKAMI POMIMO ZŁOŻONEGO POWÓDZTWA?
28 marca 2015
Show all

Praktyka wskazuje, iż niejednokrotnie długie postępowanie w procesie o rozwód czy też wieloletnie pozostawanie przez małżonków w separacji faktycznej rodzi problemy natury finansowe. Zwaśnieni małżonkowie mają bowiem niejednokrotnie problem z porozumieniem się, a to nie ułatwia zarządu majątkiem wspólnym.

Należy przypomnieć, iż z chwilą zawarcia małżeństwa zgodnie z art. 31 § 1 k.r. i o. „powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich”. Powyższe obliguje małżonków do współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym, w tym w szczególności do udzielania sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego,
o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny (art. 36 § 1 k.r. i o.). Oznacza to, iż wszelkie decyzje związane z majątkiem wspólnych małżonkowie powinni podejmować w zasadzie wspólnie. Wyłączeniu spod zasady obowiązku współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym przez małżonków podlegają co prawda przedmioty majątkowe służące małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej, którymi może zarządzać samodzielnie (art. 36 § 3 k.r. i o.) Przepisy przewidują również możliwość zarządzania przez każdego z małżonków majątkiem celem zaspokojenia bieżących potrzeb założonej przez małżonków rodziny.
W praktyce jednakże powyżej przytoczone odstępstwa spotykają się z licznymi ograniczeniami zwłaszcza ze strony instytucji bankowych, które z reguły odmawiają udzielenia nawet niewielkich kwotowo pożyczek osobom, które pozostają w związku małżeńskim i nie są w stanie wykazać zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania.

Jak wynika z powyższego wywodu wspólność ustawowa małżeńska choć mimo iż niewątpliwie jest racjonalną i mającą na celu ochronę praw majątkowych małżonków instytucją, w sytuacji gdy relacje między małżonkami nie są poprawne może rodzić liczne problemy i znacznie ograniczać jednego z małżonków. Z uwagi na fakt, iż czasem separacja faktyczna między stronami trwa miesiącami a nawet latami zasadnym jest ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, w zasadzie od dnia powstania przedmiotowej separacji. Jak wynika bowiem z orzecznictwa sądów to właśnie separacja faktyczna uniemożliwiająca małżonkom współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym jest podstawą do ustanowienia rozdzielności majątkowej między stronami.(wyrok SN 4.06.2004 sygn. akt III CK 126/03).

Z uwagi na fakt, że przepis wprowadzający możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej między małżonkami wskazał, że może być to dokonane wyłącznie z ważnych powodów koniecznym było wskazanie jaka jest definicja przedmiotowych ważnych powodów. Powyższą kwestię podejmował wielokrotnie Sąd Najwyższy obok przywołanej już separacji wskazując na okoliczności natury materialnej takie jak np. trwonienie przez jednego z małżonków dorobku, a także okoliczności stwarzające sytuację, w której wykonywanie zarządu przez każdego z małżonków ich wspólnym majątkiem jest niemożliwe lub znacznie utrudnione. Generalnie o ważnych przyczynach uzasadniających ustanowienie rozdzielności między stronami jak wskazał Sąd Najwyższy może być mowa w sytuacji gdy wspólność majątkowa nie służy dobru drugiego z małżonków, a nawet prowadzi do sytuacji sprzecznej z zasadami prawa rodzinnego. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1998 sygn. akt I CKN 906/97).

Należy wskazać, że ustanowienie rozdzielności z datą wsteczną choć jak już wskazano możliwe w praktyce stosowane jest z dużą dozą ostrożności. Powyższe bowiem może mieć na celu pokrzywdzenie jednego z małżonków bądź też osób trzecich, co jest przedmiotem szczegółowego badania sądu. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 1999r. sygn. akt I CKU 109/98 „w przypadku żądania zniesienia wspólności ustawowej, zwłaszcza z datą wsteczną, Sąd ma obowiązek ze szczególną wnikliwością i starannością wyjaśnić istnienie przesłanek ustawowych uzasadniających takie żądanie tj. wystąpienia ważnych powodów w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. oraz rozważyć rzetelnie interesy z jednej strony rodziny, a z drugiej strony interesy wierzycieli”.

Zadaniem stron będzie zatem wykazanie, iż od daty, z którą żądają ustanowienia rozdzielności nie był możliwy wspólny zarząd majątkiem wspólnym a zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej nie będzie godziło w interesy założonej przez strony rodziny ani też w szczególności w interesy jednego z małżonków, a także nie będzie ograniczało wierzycieli w dochodzeniu ich roszczeń z majątku stron. Należy wskazać, że o ile zajście którejkolwiek z powyżej przytoczonych okoliczności uniemożliwi orzeczenie o ustanowieniu rozdzielności majątkowej z datą wsteczną lecz sąd może orzec o zniesieniu wspólności z inną datą, którą oznaczy w wyroku. Należy wskazać, iż nawet w sytuacji gdy powód nie wskaże z jaką datą żąda ustanowienia rozdzielności między stronami sad ma obowiązek dokonania powyższego w wyroku.

 
Adwokat Paweł Borowski
Adwokat Paweł Borowski
Prowadzi kancelarię adwokacką we Wrocławiu. Specjalizuje się w sprawach o rozwód, podział majątku, alimenty ( sprawy rodzinne ) a także w sprawach spadkowych o zachowek, dział spadku, stwierdzenie nabycia spadku.

Komentarze są wyłączone.