ROZDZIELNOŚĆ MAJĄTKOWA A DZIEDZICZENIE

Jakiej wysokości alimenty mogę uzyskać- czyli ile na dziecko po rozwodzie?
9 lutego 2015
Podział majątku w sprawie o rozwód
13 lutego 2015

Często zadawanym przez klientów pytaniem jest to, czy w przypadku ustanowienia rozdzielności majątkowej małżonek będzie uprawnionym do dziedziczenia po nas. Odpowiadając na powyższe zagadnienie należy pochylić się nad kilkoma aspektami i sytuacjami faktycznymi. Najpierw jednakże należy pochylić się nad treścią przepisów prawa. Zgodnie z art. 51 k.r. i o. „w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później”. W doktrynie znacznie szerzej opisuje się powyższe zagadnienie, wskazując, iż: „pozwolenie na zachowanie przez każdego z małżonków majątku nabytego przed zawarciem umowy dotyczy zarówno majątku:

  1. odrębnego (w dacie istnienia wspólności majątkowej, do którego umowa o wyłączenie wspólności ustawowej w ogóle nie ma zastosowania, bo przecież majątek odrębny ze swej istoty nie należy do tej wspólnoty) każdego z małżonków,

  2. udziału w zlikwidowanym majątku wspólnym, który w braku określenia wielkości tego udziału przez małżonków w umowie o podział majątku po wyłączeniu majątkowej wspólności ustawowej – pozostaje określony wprawdzie w częściach równych, ale wobec braku rzeczowego podziału majątku, mogą występować wątpliwości co do przynależności konkretnych składników pierwotnego majątku wspólnego małżonków do każdej z dwóch części majątku małżonków po wyłączeniu tej wspólnoty. Tak naprawdę nie wiadomo, jakie składniki majątkowe (z wyłączeniem jedynie środków finansowych, łatwych do podziału), stanowiące pierwotnie wspólnotę majątkową, wchodzą do odrębnego majątku każdego z małżonków po wyłączeniu tej wspólnoty – i to tak długo, jak długo małżonkowie nie dokonają podziału majątku”. (dr K. Gromek, Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy, Komentarz, rok 2013, Wydanie 4, Wydawnictwo C.H. Beck)

Z powyższego wywieść można, iż w praktyce możemy mieć do czynienia z sytuacją, gdy rozdzielność majątkowa powstaje na mocy umowy stron już przed zawarciem małżeństwa bądź też w trakcie jego trwania, nie raz po wielu latach istnienia wspólności ustawowej małżeńskiej między małżonkami.

Należy wskazać, iż bez względu na to, kiedy między małżonkami doszło do ustanowienia rozdzielności majątkowej do majątku odrębnego każdego z małżonków wchodzą enumeratywnie wyliczone składniki, którymi są:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej”. (art. 33 k. r. i o.)

Zasady dotyczące dziedziczenia ustawowego, bo takim będziemy zajmować się w niniejszych rozważaniach zostały określone w art. 931 i następnych kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z § 1 powyższego artykułu „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku”.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów sam fakt, iż między małżonkami doszło do ustanowienia rozdzielności majątkowej nie wyłącza małżonka od dziedziczenia po współmałżonku. Jedyną sytuacją wyłączającą współmałżonka w powyższym zakresie jest ta określona w art. 940 § 1. zgodnie z którym „małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione”.

W przypadku, gdy między małżonkami nie orzeczono rozwodu ani też separacji, a jedynie ustanowiono rozdzielność majątkową małżonek dziedziczy po zmarłym małżonku na zasadach ogólnych. W skład masy spadkowej, wchodzą również składniki majątku osobistego małżonka, gdyż żaden z przepisów prawa nie przewiduje wyłączenia powyższego.

 
Adwokat Paweł Borowski
Adwokat Paweł Borowski
Prowadzi kancelarię adwokacką we Wrocławiu. Specjalizuje się w sprawach o rozwód, podział majątku, alimenty ( sprawy rodzinne ) a także w sprawach spadkowych o zachowek, dział spadku, stwierdzenie nabycia spadku.

Komentarze są wyłączone.