W JAKICH SYTUACJACH MOŻNA SIĘ DOMAGAĆ POZBAWIENIA WŁADZY RODZICIELSKIEJ?

PRZYJĘCIE I ODRZUCENIE SPADKU
31 maja 2015
DO KOGO TRAFI DZIECKO PO ROZWODZIE CZYLI CO WPŁYWA NA POWIERZENIE WŁADZY RODZICIELSKIEJ
1 lipca 2015
Show all

Caucasian mid-adult man standing and watching mid-adult woman with children on beach.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej wciąż pozostaje w świadomości społecznej jako instytucja pozbawiająca rodzica jakiejkolwiek więzi z dzieckiem. Z uwagi na powyższe zainteresowani tj. rodzice wychowujący samotnie dziecko występują o powyższe niezmiernie rzadko, jak wskazują, kierując się dobrem dziecka. Czy rzeczywiście pozostawienie władzy rodzicielskiej rodzicowi, który nie wykazuje jakiegokolwiek zainteresowania dzieckiem jest słuszne?

Na powyższe pytanie należy zdecydowanie odpowiedzieć przecząco. Warto pamiętać o tym czym jest władza rodzicielska i jakie obowiązki i prawa z niej wynikają. Na wstępie należy wskazać, iż jak wynika z art. 95 § 1 k.r. i o. „władza rodzicielska obejmuje
w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw”.
Należy zwrócić uwagę na fakt, iż jak wynika z powyższego przepisu władza rodzicielska dotyczy sprawowania opieki nad dzieckiem i podejmowaniu w jego imieniu istotnych decyzji dotyczących dziecka. Z władzą rodzicielską nie należy utożsamiać obowiązku alimentacji czy też prawa do kontaktów z dzieckiem. Powyższe kwestie w praktyce błędnie są utożsamiane
z władzą rodzicielską i z obawy o utratę powyższego niejednokrotnie zainteresowani rezygnują ze złożenia wniosku o pozbawienie władzy rodzicielskiej. Tymczasem jak podkreśla się zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie pozbawiony władzy rodzicielskiej rodzic ma w dalszym czasie obowiązek partycypowania w zaspokajaniu potrzeb materialnych dziecka a także nie tylko prawo ale wręcz obowiązek do utrzymywania kontaktów
z dzieckiem.

Warto zauważyć, iż jak wskazuje doktryna „pozbawienie władzy rodzicielskiej stanowi najbardziej ostry środek ingerencji sądu w sferę tej władzy, polega bowiem na tym, że rodzice tracą całkowicie tę władzę. Mimo to przyjmuje się, że rozstrzygnięcie takie nie ma charakteru penalnego, nie zmierza bowiem ono do „ukarania” rodziców, lecz do ochrony interesów dziecka. Ze względu na tak daleko idące skutki pozbawienia władzy rodzicielskiej przyjmuje się, że sąd może uciec się do tego środka dopiero wtedy, gdy bądź stosowane dotychczas środki łagodniejsze nie odniosły skutku, bądź gdy ze względu na okoliczności danego przypadku jest oczywiste, że stosowanie tych łagodniejszych środków byłoby bezcelowe” (K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015)

Z powyższego wynika zatem, iż sąd w pierwszej kolejności będzie badał czy dobro dziecka jest zagrożone oraz to, czy niewłaściwy sposób wykonywania władzy rodzicielskiej może ulec poprawie. W tym celu rodzice mogą być skierowani na stosowną terapię, może zostać im przydzielony asystent rodziny czy też kurator, których zadaniem będzie praca
z rodzicami dziecka celem poprawy sposobu w jaki rodzice sprawują władzę rodzicielską.

Przesłanki wskazujące na dopuszczalność pozbawienia władzy rodzicielskiej przez sąd zostały określone w art. 111 § 1 k.r. i o. zgodnie z którym: „jeżeli władza rodzicielska nie może być wykonywana z powodu trwałej przeszkody albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący zaniedbują swe obowiązki względem dziecka, sąd opiekuńczy pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone także w stosunku do jednego z rodziców”.

W praktyce wskazuje się na następujące przykłady dające podstawę do pozbawienia rodziców władzy rodzicielskiej nad dzieckiem:

– nałóg pijaństwa rodziców;

– rozwiązły tryb życia rodziców;

– uprawianie przestępczego procederu (np. utrzymywanie się z kradzieży);

– uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka;

– nadmierne karcenie, zwłaszcza cielesne, dziecka;

– wykorzystywanie dziecka do czynów nierządnych, w tym nakłanianie go do uprawiania prostytucji;

– zmuszanie dziecka do nadmiernej pracy w domu, jak też zarobkowej;

– wychowywanie dziecka we wrogości do drugiego z rodziców;

– nakłanianie dziecka do przestępczego procederu;

– doprowadzenie, przez brak dbałości, do nagannego zachowywania się dziecka w szkole
i do złych jego postępów w nauce;

-pozbawienie dziecka jego naturalnego środowiska rodzinnego i bezpośredniej pieczy drugiego z rodziców przez bezprawne zatrzymanie go u siebie, zwłaszcza gdy łączy się to
z wywiezieniem dziecka wbrew woli drugiego z rodziców na stałe za granicę;

– zamieszkanie wraz z dzieckiem z nowym partnerem, jeżeli taki układ wywiera niekorzystny wpływ na wychowanie dziecka (K. Pietrzykowski, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Wyd. 4, Warszawa 2015)

Powyżej wymienione zdarzenia są sytuacjami gdy dobro dziecko zagrożone jest w sposób bezpośredni. Należy jednakże wskazać, iż niejednokrotnie zagrożenie dobra dziecka ma również charakter pośredni a to ma miejsce np w sytuacji, gdy niepozbawiony władzy rodzicielskiej rodzic w ogóle nie interesuje się dzieckiem, w tym nie kontaktuje się z rodzicem stale wykonującym pieczę nad dzieckiem. W tej sytuacji mogą pojawić się problemy natury administracyjnej – np w sytuacji zmiany szkoły dziecka, konieczności wyrażenia zgody na zabieg medyczny dziecka czy też zmiany miejsca zamieszkania dziecka, gdzie niezbędna jest zgoda obojga rodziców. Wymienione powyżej sytuacje również są podstawą do orzeczeniu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej rodzica.

 
Adwokat Paweł Borowski
Adwokat Paweł Borowski
Prowadzi kancelarię adwokacką we Wrocławiu. Specjalizuje się w sprawach o rozwód, podział majątku, alimenty ( sprawy rodzinne ) a także w sprawach spadkowych o zachowek, dział spadku, stwierdzenie nabycia spadku.

Komentarze są wyłączone.